Vunderkind bolalar siri yoki miyani oziqlantiruvchi 10 mahsulot

Ba`zi ota-onalar farzandlarining maktabda past baholar olayotganidan, intellektual salohiyatining past ekanligidan shikoyat qilishadi. Ba`zan uyda farzandlariga qancha ko`p dars tayyorlashni mashq qildirmasin, baribir ularda hech bir o`zgarish sezilmayotganidan xafa bo`lishadi.

Ammo hamisha ham a`lo baholarga o`qish bolaning intellektual salohiyatiga bog`liq bo`lavermaydi. Xo`sh, unda bu jarayonni qanday baholash mumkin? Mutaxassislarning aniqlashicha, bunday holatga ko`pincha bola organizmi, ayniqsa uning miyasi talab qilayotgan vitaminlar yetishmasligi sabab bo`lar ekan. Demak, bir o`ylab ko`ring, farzandingiz vitaminga boy mahsulotlarni tanovvul qilayaptimi?

Maqolamiz davomiga ko`z yugurtirsangiz, ayni farzandingizbop, ya`ni ularning miya faoliyatini faollashtirib, intellektual salohiyatini ko`taruvchi mahsulotlar haqida ma`lumot beramiz.

1. BALIQ. Baliq tarkibida miya ishini faollashtiruvchi moddalar bor. Bu moddalar «aqlli» bolakaylarning ko`payishi uchun xizmat qiladi. Ayniqsa baliq tarkibida uchrovchi omega-3 yog` kislotasi miya faoliyati uchun zarur modda hisoblanadi. Baliqdan tayyorlangan taomlarni iste`mol qilish bolaning zehnli bo`lib o`sishini ta`minlash bilan birga, uning kuchli va sog`lom bo`lishida ham katta ahamiyatga ega.

Egizaklar usuli

Egizaklar usulini birinchi bo'lib ingliz olimi F.Galton fanga kiritgan. Bu usul egizaklarning biri-biridan farqlarini o'rganishga asoslangan bo'lib, turli xil anomaliya va patologik belgilarning kelib chiqishida irsiyat va muhitni o'rganadi.

Egizaklar ikki xil bo'ladi. Monozigotali (Mz) va dizigotali (Dz). Monozigotali egizaklar bitta otalangan tuxumdan rivojlanadi va doimo bir xil jinsli, bir xil genotipli bo'ladi. Dizi­gotali egizaklar ikkita otalangan tuxumdan rivojlanadi va har xil jinsli bo'lishi mumkin. Bunda Hasan-Husan, Fotima-Zuhra yoki Hasan — Zuhra, Fotima — Husan tipidagi egizaklar bo'ladi.

Egizaklarni tekshirishda birnchi navbatda ularning mono — yoki dizigotali ekanligini aniqlash muhimdir. Ular qon guruhi, qon zardobidagi oqsillar, tana rangi, ko'zining tuzihshi, qosh va sochning shakli, lab shakli, bunmning tuzilishi, xromosomalar tahlillari natijalari orqali farqlanadilar. Agar biron-bir yagona farq topilsa, demak bu egizaklar dizigotali hisoblanadi.

AQLLI VA CHAQQON AYOL

Bir yigit juda aqlli, odobli qizga uylanibdi. Yigit xotinidan juda mamnun ekan. Uylarida g`alva ham, g`avg`o ham yo`q ekan.

Yigit bir kuni do`stlarining huzuriga chiqibdi. Ba'zi axloqsiz o`rtoqlarining xotinlarini «unday urdim, bunday urdim» dеb maqtanganlarini eshitib hayratlanibdi va ulardan so`rabdi:

- Nеga xotinlaringizni urasiz? hеch gunohi yo`q xotinni. Qanday urib bo`ladi?

Do`stlari: «Dunyoda bundan oson narsa yo`q. Uyga qiyma go`sht olib borasan.

Xotining qiymali suyuq ovqat tayyorlab kеlsa, boshqa ovqat yеyishni xohlayman, dеysan. Tabiiyki bu xotiningga yoqmaydi, gap qaytaradi. So`ng janjal chiqarasan», dеya aql o`rgatishibdi.

Ertasi kuni ishdan qaytgan yigit dasturxon atrofiga kеlib o`tiribdi. Xotini qiyma solib tayyorlangan sho`rva olib kеlibdi. U xotinini jеrkib:

Mеn kartoshka bilan qiyma yеyishni hohlayman, - dеbdi.

Qiyma balan kartoshka ham bor, - javob qilibdi xotini ochiq chiroy bilan.

Mеn tok bargiga o`ralgan qiyma xohlayman.

U ham bor.

Erining odatlarini yaxshi bilgan xotin barchasini qo`ldan kеlgancha harakat

qilib tayyorlagan va uning ko`nglini olgan ekan.

Ertasiga yigit yana do`stlari yoniga chiqibdi. Ular qiziqib darhol: «Nima bo`ldi, xotiningni urdingmi?!» dеb so`rashibdi.

Yigit bo`lgan voqеani aytib bеribdi. Shunda do`stlari uyalishib: «Xotining

aqlli va chaqqon ayol ekan», dеb uzr so`rashibdi.

Homilador ayolning sayohati

Kuch to`plash, iliq havo, quyosh, cho`milishdan lazzatlanish... Bu muhim ishlardan tashqari bo`lg`usi ona oldida yana bir vazifa paydo bo`ladi — ta`tillar albatta, tug`ilajak bolaga yaxshi ta`sir qilishi zarur.

Bolaning immuniteti. Bolalarning immunitetini oshirish uchun 5 qadam.

Мақоланинг кирилл нусхаси матннинг давомида келтирилган.

 Bolaning pasaygan immunitetini qanday oshirish mumkin?

 Hozirgi paytda 70% maktabgacha yoshdagi bolalarning immuniteti pasaygan, ayniqsa bu shaharlarda istiqomad qiluvchi bolalarga tegishlidir. Bola immunitetini oshirish uchun ko’p usullar mavjud. Lekin aksariyat ota-onalar bola kasal bo’lishni boshlaganda, ayniqsa kuz mavsumi boshlanganida bu haqda qayg’urishni boshlaydilar.

 Bolaning immunitetini baquvvutlashtirish bu bir zumlik ish emas. Bunga biroz kuch va vaqt talab etiladi. Bola tanasining infeksiyalarga qarshi kuchni paydo qilish uchun kamida ikki oy talab etiladi. Immunitetni baquvvatlashtirishning ayni vaqti bu – yoz mavsumidir. Bolani sog’lomlashtirish o’ta murakkab ish emas.

 Bunda sizlarga quyida keltirib o’tilgan 5 qadam yordam beradi. Har birini e’tibor bilan o’qib chiqing va so’ngra sekin-asta to’g’ri yo’lni tanlang.

 Birinchi qadam

 Dispanserizatsiya

 Agar bolakay yil davomida ko’p va uzoq vaqt davomida kasalliklarga chalingan bo’lsa, u holda bolani pediatr, gastroenterolog, immunolog, LOR va stomatolog ko’rigidan o’tkazish lozim. Ularga uchrashdan avval esa ayrim taxlillarni oldindan topshirib tayyorlab qo’yishingiz mumkin.  Bular disbakteriozni aniqlash uchun axlat, immun va interferon holatini aniqlash uchun qon taxlili.

 Shifokorlar taxlillar asosida maxsus taxlillarni ham buyurishi mumkin. Masalan yo’tal bosilmasligi holatida mikoplazma, pnevmocistni aniqlash uchun taxlil topshirishlar buyuriladi (qon, og’iz bo’shlig’idan surtmalar), og’iz bo’shlig’idan surtmalar surunkali tonzillitlarda topshirish buyuriladi. Surunkali kasalliklarga alohida e’tibor berib, ularni davolashga astoydil yondashish lozim. Bolada surunkali kasallikning mavjudligi uning organizmining himoya vazifalari sust bo’lishiga va tez-tez shamollashlarga sabab bo’lishi mumkin.

Qarindoshlik nikohlarining oqibati

Ko'pgina mamlakatlarda qarindoshlar bilan o'zaro nikohlar katta ko'rsatkichni tashkil qiladi. Bu holatlar ayniqsa, Yaponiya, Hindiston, Isroil va O'rta Osiyo xalqlarida ko'p uchraydi. Yaqin qarindoshlar orasidagi nikohlarda avlodning nasl kasalliklari bilan shikastlanish xavfi juda ham ko'payadi. Chunki bunday oilalarda zararli retsessiv genlar­ning bir-biri bilan uchrashish tasodifi oshib ketadi.

Yaqin qarindoshlar nikohidan tug'ilgan chaqaloqlarning o'lik yoki chala tug'ilish kabi holatlari ko'p bo'ladi.

Yaponiyada qarindosh nikohi natijasida tug'ilgan bola­larning turli kasalliklar bilan o'lishi normal nikohlarga qaraganda 3 % dan ortiqni tashkil qiladi. Og'ir kasalliklar bilan og'rishi 1,6 % dan ortiq bo'ladi. So'nggi yillarda akseliratsiya tufayli tug'ilgan farzandlarimiz jismoniy o'sishi durkun va baquvvat, bo'yi ota-onalariga qaraganda balandroq bo'layotganligi qayd qilinmoqda. Lekin ba'zan aksincha, bolalarning o'rta bo'yidan 0,6 sm pastroq, og'irliklari o'rta vazndan 0,3 kg kamroq bo'lganligi ham qayd qilinmoqda. Bunday bolalarda aqliy zaiflik ham ko'proq uchraydi.

Misol, kuzatilayotgan bir oilada opaning sog'lom qizi singlisining sog'lom o'g'liga nikohlandi. Bu oilada 3 qiz, 2 o'g'il tug'iladi. Besh boladan 2 tasi mikrotsefaliya bo'lib tug'iladi. Ularda tutqanoq kasalligi paydo bo'ladi. Bu bolalarning biri 1 yoshda, ikkinchisi 3 yoshda ayrim sabablarga ko'ra vafot etdi.

Qarindoshlik nikohlarining oqibati

Ko'pgina mamlakatlarda qarindoshlar bilan o'zaro nikohlar katta ko'rsatkichni tashkil qiladi. Bu holatlar ayniqsa, Yaponiya, Hindiston, Isroil va O'rta Osiyo xalqlarida ko'p uchraydi. Yaqin qarindoshlar orasidagi nikohlarda avlodning nasl kasalliklari bilan shikastlanish xavfi juda ham ko'payadi. Chunki bunday oilalarda zararli retsessiv genlar­ning bir-biri bilan uchrashish tasodifi oshib ketadi.

Yaqin qarindoshlar nikohidan tug'ilgan chaqaloqlarning o'lik yoki chala tug'ilish kabi holatlari ko'p bo'ladi.

Yaponiyada qarindosh nikohi natijasida tug'ilgan bola­larning turli kasalliklar bilan o'lishi normal nikohlarga qaraganda 3 % dan ortiqni tashkil qiladi. Og'ir kasalliklar bilan og'rishi 1,6 % dan ortiq bo'ladi. So'nggi yillarda akseliratsiya tufayli tug'ilgan farzandlarimiz jismoniy o'sishi durkun va baquvvat, bo'yi ota-onalariga qaraganda balandroq bo'layotganligi qayd qilinmoqda. Lekin ba'zan aksincha, bolalarning o'rta bo'yidan 0,6 sm pastroq, og'irliklari o'rta vazndan 0,3 kg kamroq bo'lganligi ham qayd qilinmoqda. Bunday bolalarda aqliy zaiflik ham ko'proq uchraydi.

Misol, kuzatilayotgan bir oilada opaning sog'lom qizi singlisining sog'lom o'g'liga nikohlandi. Bu oilada 3 qiz, 2 o'g'il tug'iladi. Besh boladan 2 tasi mikrotsefaliya bo'lib tug'iladi. Ularda tutqanoq kasalligi paydo bo'ladi. Bu bolalarning biri 1 yoshda, ikkinchisi 3 yoshda ayrim sabablarga ko'ra vafot etdi.

Go'daklar massaji

Ushbu videoda massaj qilish maslahatlari mavjud

Go'daklar massaji - I

Go'daklar massaji - II

O’zingizni qanday kayfiyatda tutasiz?

Insonning ruhiy dunyosi, uning tevarak-atrofidagi voqea-hodisalarga qanday munosabatda bo’lishi ham insonning tashqi qiyofasi, salomatligiga o’z ta’sirini ko’rsatuvchi omillardan hisoblanadi. Arzimas narsalarga asabiylashish insonni tez qaritadi, salomatligiga putur yetkazadi. Shunday ekan, hayotga kulib boqishni o’rganing. Quyida e’tiboringizga havola etilayotgan test savollariga javob bering, hayotga qanday kayfiyatda boqishingizni bilib olasiz.

1.         O’zingizning qaddi-qomatingizdan qoniqasizmi?

A) Albatta – 5 ball

B) Ba’zida – 10 ball

V) Umuman yo’q – 0 ball

Yog’li yuz terisi bir muncha qalin va dag’alroq bo’lib, odatda boshqa yuz terilariga qaraganda, tashqi muhitning har xil ta’sirlariga chidamliroq bo’ladi. Yog’li teri o’zidan zo’r berib sekret chiqarib turadi. Ortiqcha chiqqan yog’ yog’ bezlarining yo’llarining og’zini kengaytirib, ularni berkitib qo’ydi. Natijada qon yaxshi aylanmaydi. Shuning uchun ham boshqa yuz terilarga qaraganda yog’li yuz terisiga  ko’proq husnbuzarlar toshadi, qora nuqtalar paydo bo’ladi. Lekin bunday yuz terisining yaxshi tomonlaridan biri, u tashqi muhitga umuman ta’sinchan hisoblanmaydi.

QURUQ YUZ TERISI

Quruq yuz terisi yog’li yuz terisiga qaragandabirmuncha yupqa, silliq va nozikdir. Har bir quruq yuz terisi turlicha ko’rinishga ega bo’ladi. Yoshlikda bu teri u qadar muammoli hisoblanmasada, tashqi muhit, ya’ni shamol, sovuq, issiq, oftob nuri, turli xil parfyumeriya vositalari bunday teriga salbiy ta’sir qiladi.

Bu teri vaqti-vaqti bilan namlantirib va oziqlantirib turilishi lozim. Aks holda yuzga erta ajin tushishi, tortishib qolishi, yallig’lanishi mumkin. Ertalab yuzni 1 litr suvga 1 stakan sut qo’shib yuvish afzal hisoblanadi. Yuz terisining haddan tashqari qurib ketishi organizmda  A,S va RR vitaminlarining yetishmasligi yoki jigar va oshqozon osti bezi xastaliklaridagi yog’ almashuvining buzilishidan darak beradi.

Qadimdan asalning odam organizmiga nechog’li foydali ekanligi ma’lum. Zero, asalning o’zi noyob ne’mat, shu bilan birga u umumiy davolash xususiyatlariga ham ega. Organizm tomonidan uning hazm qilinishi 100 foizga teng. Ushbu yuqoriquvvatli mahsulot odam organizmiga zarur bo’lgan uglevodlarga boy bo’lib, deyarli barcha mikroelement va darmonlarni o’z ichiga oladi.

Asal kimyoviy tarkibi bo’yicha murakkab va xilma xildir. Uning tarkibida 300 dan ortiq turli moddalar – organik ishqorlar, tuzlar, uglevodlar, azotli birikmalar (oqsillar, aminokislotalar, aminlar, amidlar), ko’plab mineral moddalar, darmondorilar, gormonlar, fermentlar, yuqori sifatli spirtlar, efir moylari, terpinoidlar, sterollar, fosfatlar, lipidlar, mineral ishqorli tuzlar, dikstrinlar va hokazolar borligi aniqlangan.

Ayollar kuzgi liboslari

Ayol burchi (V)

ERGA ITOAT

Umomaning ikkinchi nasihati shunday edi:

«Quloq sol va itoat qil».

Ayol kishi diniy e`tiqodiga zid bo`lmagan barcha ishlarda eriga itoat qilishi lozim, Chunki erining ayoli ustida juda ko`p haqlari bor.

Rasululloh (s,a.v.) hazratlari: «Erini rozi qilolgan ayol dunyodan o`tgach, jannatga kiradi», deganlar. Bu hadisi shariflari bilan Payg`ambarimiz (s.a.v.) itoatkor ayollarga abadiy mukofot xushxabarini berganlar. Yana boshqa hadislarida esa:

«Agar bir ayol besh vaqt namozni o`qib, Ramazon ro`zasini tutib, nomusiii saqlasa va eriga itoat qilsa, jannatga kiradi» (va «Bir kishining boshqa kishiga sajda qilishi mumkin bo`lganida edi, (erlarinshi ayollari ustidagi haqlari sababli) ayollarning erlariga sajda qilishlarini buyurardim», deya marhamat qilganlar.

Endi erlarning haqi qanchalik katta ekanini o`zingiz o`ylab ko`ring. Islomiyat ayolning eriga itoatiga shu qadar ahamiyat berganki, agar ayol nafl ro`zasini tutmoqchi bo`lsa, eridan ruxsat olishi kerak. Faqat qo`ni-qo`shnilarnikiga chiqish, bozor-o`charga borishdagina emas, hatto masjidga ketishi uchun ham eridan so`ralishi lozim. Bir hadisi sharifda Payg`ambarimiz (s.a.v.) hazratlari: «Eridan ruxsat olmasdan ko`chaga chiqkan ayolga to uyiga qaytguncha farishtlar la`nat o`qib turadi», deganlar.

Ayol burchi (oxirgisi)

Uy tozaligi, ovqatlanish va uyqu

Umomaning oltinchi nasihati shunday edi: «Eringning   ovqatlanish   soati   bilan   uxlaydigan vaqtiga diqqat qil!»

Umoma uydagi barcha ishlar o`z vaktida bajarilishini, ovqat va yyqu soati ham o`z vaqtida bo`lishini qiziga uqtirar ekan, aslida eri bilan totuv yashashlik kalitini unga bergan edi.

Haqiqatdan ham xar bir ishning aniq bajarilish vaqti bo`lishi kerak. Agar ma`lum bir rejaga tushilsa, hamma ish o`z vaqtida bitadi. Ana shunda xonadonda huzur-halovat bo`ladi. Aks holda, hech narsaga erishib bo`lmaydi. Uyni yig`ishtirishda o`rgimchak to`rlari yoki devordagi, burchaklardagi changlarni oxirida olish yaramaydi. Yoki kir yuvishda rangli kiyimlar bilan oq matoli kiyimlarni aralashtirib yuvish to`g`ri bo`lmaydi.

Uy xizmati ham shunga o`xshaydi. Ishning ko`zini bilgan ayol kechki payt oshxonasiga kirsa, kechki ovqatni qisqa muddat ichida hozirdaydi, chunki idish-tovoqlari joy-joyiga qo`yilgan, tartibli, masallig`i qam tayyor, qaerda turgani ma`lum.

Endi uy ishiga no`noq bir ayolni tasavvur qilaylik. Oshxonaga ertalab kirsa qam, ovqati kechgacha tayyor bo`lmaydi. Idish-tovog`ini izlaydi, pichoq axtaradi, ko`katlarni solishga idish qidiradi. Xullas, kechga borib arang ikki likob ovqat pishirishga ulguradi. Ustiga bunday ayolning bir-ikkita bolasi bo`lsa, butunlay shoshilib qoladi. Hatto boshiga ro`mol o`rashga qam vaqt topolmaydi.

Ayol burchi (VI)

DIQQAT!

Aksariyat ayollar hammom, to`y yoki sayrga eng chiroyli kiyimlarini kiyib boradilar, ammo uylarida o`zlariga qarashni unutib qo`yadilar, eskirib, g`ijimlanib, kir bo`lib qolishidan qo`rqadilar. Bu ayollar shuni unutmasinlarki, erlari uyiga har kuni ko`chada yuzlab, minglab bezangan ayollarni ko`rib qaytadi. Ko`zi horg`in, ko`ngli xorg`in, vujudi charchagan. Ayolning tabassumi, shirin tili va eng muhimi go`zal liboslar bilan bezangan vujudi unga bir oz rohat berishi mumkin. Hazrati Umar (r.a): «Men ayolimni uch narsa sababli juda sevaman. U kirlarimni yuvadi, bolalarimni tarbiyalaydi va gunoh bilan mening oramda to`siq pardadir. Men uning soyasida gunoh qilmayman!» deganlar. Ayollar erlarining gunoxdan saqlanishlariga uydagi kiyimlari bilan to`siq bo`la oladilar.

Ayol o`z eriga xush yoqqan pardozni qilishi kerak. Bezanish va moda uchun eri yoqtirmagan va qimmatbaho kiyimlarni kiysa, hech qanday foyda topmaydi, o`zining ham, erining ham ko`ngli xira bo`ladi. Qolaversa, ayol ko`chaga chiqishda juda ehtiyot bo`lishi kerak. Ochiq-sochiq kiyingan ayolni taqvodor musulmon kishi yoqtirmaydi. Ularni   Allohdan qo`rqmaydigan ba`zi erkaklar  ermak qiladi, xolos. Hatto o`sha erkaklar ham bunday ayolni nikohga olishdan orlanadi. Halovat istagan ayol esi borida etagini yig`ib olsin.

Ayol burchi (IV) QANOAT

Endi Umomaning qiziga aytgan nasihatlarini birma-bir izohlaylik. Nasihatlarshshg birinchisi quyidagicha edi:

«Qanoatli bo`l. Chunki qanoat qalbga huzur-halovat bag`shlaydi».

Ona bu bilan qizi ochko`zlik qilib erini o`zidan sovutmasligini ta`kidlagan edi.

Qanoat — inson o`zi muhtoj narsalarnint yetarli miqdoriga rozi bo`lishi, ochko`zlik qilmasligidadir. Qanoat nafaqat eru-xotinga, balki barchaga barobar taalluqli go`zal axloqli qoidalardan biridir.

Hadisi sharifda aytiladiki: «Nafsning ko`zi to`ymaydi. Bir paqir oltini bor kishi, oh, yana shunday bir paqir oltinim bo`lsaydi, deydi».

Arab shoiridan biri:

«Senga ushbu boshiging qilmasa gar kifoya,

Dunyo molga to`lsa ham, nafsingdir benihoya», degan.

Buni bobolarimiz: «Insonning ko`zini, bir siqim tuproq to`ydiradi», degan hikmatida ifoda etganlar. Hirs va ochko`zlik balosi insonni to`g`ri yo`ldan adashtiradi. Halovat saodatdan uzoqlashtiradi. Dunyoda rohat nimaligini bilmay o`tadi. Chunki havo va nafsiga ergashgan kishining ehtiyoji hech qachon tugamaydi.

Ayol burchi (III)

«Bolam! Ayollar asosan ikki holatda axloqsizlik ko`rsatadilar. Birinchisi, o`g`il bola tuqqanlarida, ikkinchisi esa, erlaridan yuz burganlarida. Agar xotiningizda shunday holat sezilsa, darrov tarbiya qiling, dedi va so`zida davom etib: - Qasam ichib aytamanki, erkakning uyidagi eng xunuk holat, eridan yuz burib, nozlanib yurgan dilbarlarning holatidir, dedi. Keyin mendan so`radi:

- O`g`lim! Xotiningizning qarindoshlari sizni qachon ziyorat qilishlarini hohlaysiz?».

«Hohlagan paytda kelishaversinlar».

Xullas, qaynonam har yili yil boshida biznikiga kelib, qiziga chiroyli nasihatlar berib ketardi.

Ey Sha`biy! Yigirma yil men bilan birga yashab, bir yostiqqa bosh qo`ygan ayolimdan hech kamchilik ko`rmadim. Bir qo`shnim bor edi. Ayoli odob-axloq ko`rmagan ayol edi. Uylaridan urush-janjal hech arimasdi. Har gal ularni ko`rsam xotinimni eslayman va ushbu she`r xayolimdan o`tadi:

Ko`rdimki, bir qancha erkaklar,

Xotinini tinimsiz kaltaklar.

Zaynabimni Alloh qo`risin,

Qo`l ko`tarsam, qo`lim qurisin.

Gunohsiz ham hech urilarmi?

Beayb urilsa, adolat qolarmi?

Ayol burchi (II)

O`zaro chiroyli munosabat insonlar uchun juda zarur. Zero, dunyo hayoti ham bizdan shuni talab qiladi. Rasululloh (s.a.v.) hazratlari: “Siz hammani molingiz bilan o`zingizdan mamnun qilolmaysiz. Hech bo`lmasa, axloqingiz bilan mamnun eting”, deya marhamat qilganlar.

Olim Abul Lays Samarqandiy bu mavzuda shunday deganlar: «Inson yumshoq so`zli, go`zal axloqli bo`lishi kerak. Hech kimga yaltoqlanmasligi va birovni yuziga maqtamasligi lozim».

«Axloq va maslagi buzuq kishilar bilan suhbatda ehtiyot bo`lish kerak. Ularning noto`g`ri fikrlarini ma`qullayotganga o`xshab jim turish juda katta xatodir».

Bundan   tashqari   hamma   bilan   yaxshi   munosabatda bo`lish, yomonlikdan yiroqlashish lozim.

Janobi Haq Muso va Horun (a.s): «Fir`avnga yumshoq so`zlar bilan gapiring», deb buyurmaganmidi?

Biz Muso va Horundan (a.s.) ham go`zal xulqlimizmi?!

Ayol burchi (I)

Bundan bir necha yuz yil oldin arab qabila boshliqlaridan Avf ibn Milham ismli kishi bo`yi yetgan qizi Ummu Inasni qabila peshvolaridan biriga turmushga berishga qaror qilgan edi. Milhamning ayoli Umoma o`zga xonadonga uzatilayotgan qizini qarshisiga o`tqazib ushbu qimmatli nasihatlarni aytgan:

«Jonim bolam!

Bir kishini yaxshilikka undash uchun pand-nasihatlar beriladi. Odob-axloqli yoki boy bir kishining farzandi bo`lish yoki barchaga maqbul xislatga egalikning o`zi insonga kifoya qilganida edi, senga nasihat qilib o`tirmasdim. Aslida, nasihat va tavsiya unutilganlarni o`rgatadi. Shunga ko`ra, nasihatlar juda foydalidir.

Suyukli qizim!

Agar bironta qiz ota-onasi boy bo`lganidan turmushga chiqishga muhtoj bo`lmasaydi, sening hech qachon xo`jayinga ehtiyojing qolmasdi. Ammo hayot sen o`ylagandek emas. Erkaklar biz uchun, biz esa erkaklar uchun yaratilganmiz.

Qizim!

Davolovchi o`yinlar

Kichkintoyning betob bo`lishi oilaning barcha a`zolari uchun og`ir. Bunday paytda uni chalg`itish uchun turli o`yinchoqlar berish, kasallikning o`tkir davri o`tgach esa, qiziqarli o`yinlarni o`ynatish mumkin. Bolaga berilaligan o`yinchoqlar yengil, o`rtacha kattalikla, yorkin ranglarla bo`lmasligi kerak. Xuddi kattalarning betob paytida ko`zlarni qamashtiruvchi yorug`lik, shovqin-suron yoqmaganidek, bolalar ham bu davrla tinchlikni istashadi.

Kasallik davrida bolaga yangi o`yinchoqlar berilmayli. Negaki, betoblik bolaning ruhiy holatiga ham ta`sir qilali, aqliy zo`riqish esa uning ahvoliga salbiy ta`sir ko`rsatadi.

O`yinchoqlar soni kam bo`lishi kerak. Aks holda ular bola yotgan joydan pastga tushib, uni bezovtalantiradi. U o`rnidan turishga harakat qiladi, sizni chaqiradi. Shuning uchun o`yinchoqlar soni 3-4 tadan ortiq bo`lmasin. Yaxshisi harf yoki uy hayvonlari aks ettirilgan magnit o`yinchoqlardan foydalaning.